Donderdag 29 maart 2012,

‘Uitgaan van de waarden die je voorstaat’

‘Dit is een keuze voor mezelf’, zegt Bart Eigeman, die na elf jaar verrassend stopt als wethouder in Den Bosch. GroenLinks verliest daarmee een bevlogen wethouder die graag de wijk introk en zich sterk inzette voor jeugdbeleid, onder andere door het oprichten van de ‘Bende van Bart’. Voor GroenLinks wil hij zich blijven inzetten voor verdere vernieuwing. ‘GroenLinks moet meer een beroep doen op eigen actie van mensen.’ Marc van Dijk interviewde Bart Eigeman voor het GroenLinks Magazine.

‘Je moet durven loslaten’, zegt Eigeman (46) over zijn keuze om 1 maart tussentijds op te stappen. Daarmee geeft hij zijn opvolger Ruud Schouten de tijd om zichzelf als wethouder te laten zien. Maar het is vooral een keuze voor een eigen nieuwe weg.

Het was een moeilijke keuze, zegt Eigeman. Hij wil mensen inspireren en in beweging brengen. Daarin zat zijn drive als wethouder. Zijn laatste portefeuille talentontwikkeling en duurzaamheid was daar erg geschikt voor en hij had het naar zijn zin, benadrukt hij. ‘Maar ik kan die drive ook op andere plekken benutten’. Op welke plek heeft hij nog niet bepaald. ‘Ik heb aanbiedingen gehad, maar wil me eerst even bezinnen, de kop leeg maken. Misschien ga ik voor mezelf beginnen.’

Bezielend besturen

In Den Bosch is GroenLinks de tweede partij na de VVD, en groter dan partijen die er in het verleden de dienst uitmaakten: CDA en PvdA. Eigeman refereerde eraan in zijn afscheidsspeech in de gemeenteraad, waarin hij zijn eigen visie van ‘bezielend besturen’ neerzette: ‘We hadden in ‘s-Hertogenbosch een eeuw lang Rooms Rode toonzetters achter de rug. Hun politiek denkraam bestond uit knellende charitas enerzijds en overbezorgde overheid anderzijds. In essentie zijn beide geënt op zieligheid, op het tekort van burgers dat door de overheid dient te worden aangevuld. Ik heb, ten tijde van de opkomende neoliberale onverschillige overheid, vorm willen geven aan bezielend besturen: mensen aanspreken, verbinden en steun op actie bieden.’

Is vorm geven aan bezielend besturen je grootste bijdrage geweest als wethouder?

‘Naast praktische dingen als speeltuinen, brede school, milieu… ik heb een beroep willen doen op mensen; hen in beweging en in verbinding willen brengen, in plaats van te zeggen hoe het moet. Je ziet die houding in alle onderwerpen terug. Ik was de eerste in Nederland die begon met work first (een methodiek waarbij men werklozen laat werken voor hun uitkering, red). Daarvoor heb ik nog op mijn kop gekregen van Paul Rosenmöller die het te rechts vond, maar ik vind dat je daarmee een beroep doet op mensen.’

Steun op actie

In Den Bosch tilde Eigeman het wijkgericht werken van de grond. De gemeente committeerde zich aan ‘steun op actie’, waardoor bewoners makkelijker buurtactiviteiten kunnen organiseren. ‘Een batterij van activiteiten wordt nu door bewoners zelf opgepakt, soms met steun van opbouwwerk en gemeente. Mensen hebben het vertrouwen dat hun initiatief steun krijgt.’ Vertrouwen is een sleutelwoord, zegt Eigeman. ‘Ik heb mensen willen laten ervaren dat de gemeente geen hinder is om eigen initiatief tot stand te brengen, maar dat de gemeente ook niet de kar trekt. We geven hooguit een duwtje.’ De wijken zijn er beter van geworden, vindt hij. Dat geldt ook voor buurten waar het niet lekker gaat. ‘De inzet is in sommige wijken langdurig en heel intensief nodig. Het is niet alleen een roze wolk.’

Ruimte geven

Het succes ligt erin dat je niet een stempel drukt omdat jij iets wilt, maar dat je mensen de ruimte geeft zelf de situatie te verbeteren, zegt Eigeman: ‘Bijvoorbeeld op scholen werk je beter aan talentontwikkeling als je leraren gemotiveerd hun werk doen. Als dat niet het geval is, moet je als overheid de barrières wegnemen waardoor zij dat niet kunnen. In 999 keer van de 1000 dat ik een beroep deed op mensen, ben ik niet teleurgesteld. Het is een kwestie van uitgaan van de waarden die je voorstaat, in plaats van ernaartoe werken.’

Wat is je als wethouder niet gelukt?

‘Ik had graag een stedelijk cultureel jongerencentrum gerealiseerd, we hebben als GroenLinks moeten slikken dat dat uiteindelijk gesneuveld is. Wel zijn er vijf jongerencentra op wijkniveau gekomen, maar in mijn ogen hadden we op stedelijk niveau nog iets nodig waar jongeren steun zouden vinden voor hun initiatief. Méér dan een podium om activiteit te consumeren. Jongeren weten niet precies wát ze willen, wel dát ze iets willen. Steun bij ervarend ontdekken is dan van belang.’

Basiswaarde GroenLinks

In Den Bosch heeft Eigeman ervaren dat GroenLinks veel kiezers, ook niet-GroenLinksers, kan binden met de grondtoon van positieve politiek. ‘Mensen rekenen je niet alleen af op resultaat, maar ook op wie je bent. Je moet verbinding maken op waarden; daarin kan GroenLinks nog groeien. Als je een kunstje uitvoert, prikken mensen daar doorheen. Ik vind het goed dat GroenLinks nu met een waardeonderzoek bezig is onder leden en kiezers.’ Voor GroenLinks wil hij zich blijven inzetten voor verdere vernieuwing om de inbreng vanuit de samenleving te vertalen naar politiek handelen. Binnenkort wordt bekend hoe.

In de leus ‘zin in de toekomst’ ziet Eigeman een ‘basiswaarde’ die hij herkent bij veel van zijn collega’s in het land. Lokaal bestuurt de partij en kan ze echt verschil maken in de straat, in de buurt, in relatie tot ondernemers. Maar landelijk ziet hij van die kracht te weinig terug. ‘Landelijk moeten we die lokale kracht beter aftappen. Dan gaan mensen zeggen: bij dat GroenLinks, daar willen we bijhoren.’

Stadspenning

Op de raadsvergadering van 28 februari nam Eigeman afscheid van het Bossche bestuur met met de stadspenning van de stad. ‘Ik ben niet zo van de lintjes, maar daarop was ik toch wel trots.’

De laatste toespraak van Bart Eigeman in de Bossche raadszaal, bij zijn afscheid als wethouder, 28 februari 2012.

Ik hou van het Openbaar Bestuur, Het was mooi hier vele 10tallen klassen rond te leiden, te vertellen van 39 raadsleden, het college, de run op de stoel van de voorzitter…. Historische muur als spiegel van bescheidenheid, de doorkijk van binnen naar buiten en van buiten naar binnen……
Ik hou van het openbaar bestuur. Meer omdat het Openbaar is, dan centrum van Bestuur. Ik doe hier niemand tekort, collega-wethouders, raadsleden, ambtenaren, voorzitter en burgemeester, als ik vertel dat mijn energie én drive buiten dit huis liggen.

Frances en Milton, die via TOM-coaches een weg vinden waar geen weg was.
Fharid, hij ging stuiterend door het leven thuis en op school, tot hij via jongerenwerk bij Voor Talent Wordt Geklapt en het Wijktheater kwam. Hij kreeg het podium en nu laat hij anderen stuiteren op zijn percussie-muziek. Piet Verheugt rond het Rivierenplein, ge het gelijk da ge wilt dat de overheid naast oe staat!

Hans Kieft, Wilma vd Steen, Adrienne Hazenberg: veel vrije tijd zetten zij hun schouders onder het beter maken van hun straat, hun buurt, hun dorp.
Kerim al Barkauoi, Carmen Wijnen, Arie Bijl, dwars tegen de stroom van angstzaaierij in, werken zij niet toe naar een ander Nederland, zij gaan er van uit!
Er zijn heel veel mensen die werken aan de gemeenschap. Hun resultaat telt!
En wat ons te doen staat, is de kracht van deze mensen de ruimte bieden.

Wat is het goed dat we in de brede coalities, die er al vanaf 1998 zijn, een grondtoon in de coalitieakkoorden horen.Ik heb meegeschreven aan 3 coalitieakkoorden. Het vertrouwen in de burgers, als kracht van de stad (en van de dorpen), vraagt een uitdagende overheid.

Het voelt een beetje alsof ik heb mogen meewerken de gemeente de 21e eeuw in te leiden. We kwamen in ‘s-Hertogenbosch van een eeuw lang Rooms Rode toonzetters. Zij kenden knellende charitas enerzijds en overbezorgde overheid anderzijds als politiek denkraam. In essentie zijn beide geënt op zieligheid, op het tekort van burgers dat door de overheid aangevuld dient. Ik heb, ten tijde van de opkomende neo-liberale onverschillige overheid, vorm willen geven aan bezielend besturen: mensen aanspreken, verbinden en steun op actie bieden. Van Doegeld en BIGgeld tot BEC, van peuterspeelzaal tot – binnenkort – de 1000ste Leerbaan met werkgevers als ambassadeurs, van brede school tot islamitische begraafplaats, van Ma Lommers tot en met de Commisaris van de Koningin, van stencilblaadje tot twitter.

Daar werken we als college nauw in samen. In deze periode zijn de transities een uitdaging tot innovatie, de bezuinigingen niet alleen een korten maar een pogingen te vernieuwen. Huib, Geert, Jeroen, Jan: goed dat we hierin samen optrekken. Wij overbruggen politieke scheidslijnen door het beroep op de kracht van mensen.

We stoeien daarbij met de rol van de overheid: Als overheid zijn we bijna altijd een bio-industrie die zo snel mogelijk zo veel mogelijk en zo goedkoop mogelijk rationele eenheidsworst produceert.Ik heb het als mijn opgave gezien onze dienstverlening, onze bestuurlijke activiteit zoveel mogelijk als scharrelboerderij in te richten: zet bewoners, zet professionals, ook onze ambtenaren, in de ruimte om met kwaliteit voedsel te zoeken. Er is grote diversiteit, de jongere, de oudere, de ondernemer bestaat niet, Engelen vraagt iets anders dan de Gestelse buurt: dat dient uitgangspunt van handelen te zijn.

HOE is daarbij een grote voor-waarde om te bereiken wat wij willen. Ik heb daarbij bijzonder goed kunnen samenwerken met de ambtelijke organisatie, met veel plezier om te zien dat hoe hoger de lat ligt, hoe beter mensen tot hun recht komen. Kunst is om mensen niet alleen hun werk goed te laten doen, in het licht van steun op actie aan burgerkracht is het goede werk doen nog uitdagender. Leiding geven als bestuurders en regievoeren als ambtenaren is niet zelf bepalen hoe het kan en moet, het is vooral beweging oproepen door aansprekend te zijn.

Ik ben dankbaar dat vanuit de oppositie de moed bestaat goede plannen te steunen, ik denk aan de sportvisie onder collega Weterings, aan onderwijshuisvesting tot en met het nieuwe VMBO, ik hoop dat een goed theater er ook gaat komen…. En modder gooien is geen Bossch spel! Ik heb respect voor het respect, en dank u allen voor het weerwoord dat mij energie heeft gegeven korter van stof te worden en duidelijker te zijn in besluiten. De extra raad van 22 augutus 2001, Paul Kagie, over peuterwerk staat me nog scherp bij. Jouw ervaring en kennis maakt dat ik me nog een schepje dieper voorbereidde. 1x heb ik de kwetsbare grens van het vertrouwen gevoeld. Misschien dat het niet eens alleen om dat dossier ging. Teveel resultaat willen, is een gevaar voor nieuw resultaat.

Ik heb waardering voor de fractievoorzitters, veel buffelwerk, zeker voor hen die in de coalitie zitten: Hermie, Ralph, Jos, Ben en in het bijzonder Ruud – ik hou van jou man! – zoek de verbinding, vooral met wat nodig is voor de stad. Wees aansprekend, verbindend en biedt steun om de energie in de stad te laten stromen.

Ik zal mijn collega’s missen, ik heb geen vechtcolleges meegemaakt, Ruud, ik gun jou een langjarige ervaring als wethouder in een sterk team! Ik heb vertrouwen in jou als opvolger! En Huib, ik hoop dat we nog eens op n bankje naar de sterren kijken, dat maakt klein en groots tegelijk.

Ik ben trots zo lang met jou gewerkt te hebben Ton. Jij hebt, met ons, deze stad ook buiten deze stad op de kaart gekregen en wij vinden elkaar in het belang van sport, cultuur en onderwijs, om aan echte stadsontwikkeling te doen! Je hebt mij uitgedaagd om naar voren te stappen, ook buiten mijn portefeuille. Je hebt mij laten zien dat het pakken van de telefoon om steun te zoeken, verbindingen te leggen snel tot resultaat leidt. Ton, bedankt.

Waar ik voor sta, is waardevol handelen in dienst van mensen. Hoe waardevol is het dan, dat ik afscheid kan nemen omdat ik het nog naar mijn zin heb. De B’s van Bart staan voor Bezinnen, Bezielen en Bewegen, ik ga even de nadruk leggen op het Bezinnen, met de Belofte dat ik op andere wijze dan nu mij kracht zal gaan inzetten.

Hoe waardevol is het dat ik afscheid kan nemen in bijzijn van mensen die mij niet als wethouder zien, maar als Bart. Mijn secretaresses, Karin/Ans, Henk Wouda, de bodes
Ouders, schoonouders, Jean en bovenal Karin, Femke en Merlijn, Judith, Emma, van jullie heb ik altijd steun ontvangen om politiek te bedrijven met hart en ziel. En voor ik eelt op mijn ziel krijg, ben ik weg, ik heb gezegd!

Bart Eigeman

Beste leden-partijgenoten,

Ruud Schouten wordt op 28 februari onze wethouder, Peter van Doremalen onze fractievoorzitter. Na 11 jaar wethouderschap (en 23 jaar politieke activiteiten) neem ik afscheid, op de 28e in de gemeenteraad, de 29e in het Theater aan de Parade tijdens een openbare receptie (welkom tussen 19-22.00 uur!).

Ik heb behoefte een paar persoonlijke woorden tot `mijn’ leden te richten.

Ik ben een gelukkig mens! Ik heb heel lang politieke vertegenwoordiger mogen zijn. Niet alleen voor de GroenLinks-kiezers, ook voor alle inwoners van onze gemeente. Ik heb veel in de spotlights kunnen staan, dat kon en kan alleen doordat er velen bereid waren mee te werken.

In de campagnes, ik heb er drie mogen leiden, zijn er vele handen. En niet te vergeten een kleinere groep actieven die, olv. Antoon onze campagneleider, de lijnen uitzetten – ook met zelfkritiek en moed om te veranderen!

Het afdelingsbestuur heeft de afgelopen jaren prettige rust in het organisatorische aangebracht. De werkgroepen werken met creativiteit en werken niet toe naar een ander Nederland, maar gaan daar van uit. Er zijn vele nieuwe leden, en dat is niet voor niks. Wij willen niet stilstaan bij `de macht van het nu-eenmaal’, wij willen genieten van verschillen en zien Zin in de toekomst van de groene economie.

In het bijzonder dank ik de fractie, in deze periode in de personen van Anske, Ufuk, Peter, Erik, Pieter en Ruud. Wij willen sneller dan vaak kan, wij houden niet van spelletjes en toch worden ze gespeeld, het is niet onze regering en toch moet je gevolgen dragen van slechte keuzes. Respect voor het buffelwerk, ik wens de fractie de inspiratie van de leden toe in de komende 2 jaar!

Ooit schreef ik het partijontwikkelplan `GroenLinks is leuk’. Het draait om mensen in verbinding met mensen en dan is het belangrijk dat ieder tot haar/zijn recht komt. Waar ik naar toe wil, daar ga ik van uit!, is mijn motto. Dat geldt ook voor het zijn van een politieke beweging/partij. Ik voel mij thuis in GroenLinks Den Bosch omdat we er samen voor staan en gaan. Al is dat iedere vier jaar rond de kandidaatstelling altijd ff spannend. Dan is heel voelbaar dat het om mensen gaat.

De creatieve doe-club PCC is mij een grote inspiratiebron geweest. Juist omdat deze Permanente Campagne Commissie niet in organisatieschema’s past, brengt het beweging. GroenLinks, wees wijs en gun de partij deze creatieve ziel!

Het succes dat wij als GroenLinks hebben weten te maken, ook door deelname in de coalitie, is vooral gelegen in de acceptatie van onze waarden – geloofwaardig ingebracht en uitgedragen – dat ieder mens de moeite waard is, dat de aarde de grondstof is waarop wij leven. Onze positieve politiek trekt mensen mee, daarin ligt ook de komende jaren volop kans onze invloed aan te wenden!

In ben een gelukkig mens omdat ik veel heb om dankbaar op terug te zien en omdat ik zin heb in de toekomst buiten de politieke betrokkenheid. Ik blijf mij bezighouden met Bezinnen, Bezielen en Bewegen. De komende tijd met de nadruk op bezinnen.

Het ga je goed,

Graag tot ziens, misschien op de 28e bij de raadsvergadering of de 29ste bij de afscheidsreceptie in het Theater aan de Parade?

Bart Eigeman

Bart, geïnterviewd voor het blad Ergotherapie Magazine, door Arne van Os van den Abeelen

Bart Eigeman, GroenLinks-wethouder Talentontwikkeling in ‘s-Hertogenbosch, is een belangrijke trekker geweest voor de ontwikkeling van de CJG’s, het Centrum Jeugd en Gezondheid dat sinds 2011 in elke gemeente actief is. Dat gemeenten verantwoordelijk worden voor jeugdzorg, juicht hij zeer toe. “Dat is een geweldige kans om de wereld van de jeugdzorg anders in te richten.” Deze maand stopt Eigeman, na elf jaar, met zijn werk als wethouder. Zijn ambities omtrent jeugdzorg zijn er niet minder om. Hoe zou die zorg eruit moeten zien?

“Het woord ‘talentontwikkeling’ gebruik ik al heel lang. Toen mijn laatste periode inging, wilde ik dat dat woord ook expliciet gebruikt zou worden voor mijn portefeuille, en niet ‘Jeugd en onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt’. Het staat ook op mijn kaartje, en het grappige is dat het mensen ook echt opvalt. Wie je bent en wat je doet, moet je ook aan de buitenwereld laten zien en dat zit voor mij in dat woord talentontwikkeling. Je moet niet probleemgeoriënteerd met jeugd en onderwijs bezig zijn, maar de positieve invalshoek kiezen.

Mijn betrokkenheid bij de jeugd is natuurlijk in eerste instantie lokaal geweest; daar lag mijn hoofdtaak. Daarnaast ben ik voor de VNG op verschillende niveaus een schakelaar geweest. De Transitie Jeugdzorg biedt een geweldige kans om de wereld van de jeugdzorg anders in te richten. Daar pleit ik al ruim tien jaar voor.
Dat heeft twee kanten, die uitdrukkelijk met elkaar te maken hebben. Enerzijds ligt de nadruk vaak op kinderen en gezinnen die steun het hardst nodig hebben, maar daar het langst op moeten wachten. Dat kan niet waar zijn, dat willen we niet meer. Anderzijds moeten we de uitdaging om een appèl te doen op de talenten van kinderen, ouders en professionals beter organiseren. Namelijk: niet vanuit de insteek van problemen. Dan heb je het over zaken als de speelomgeving rondom huizen, veilige fietsroutes naar scholen, tijd voor een leerkracht om een keer een huisbezoek te brengen zonder dat sprake is van problemen.

We kennen allemaal de ver uit de hand gelopen noodsituaties, waar weliswaar 27 hulpverleners bij betrokken waren, maar adequate hulp blijkbaar achterwege is gebleven. Dat neem je nooit helemaal weg. Als overheid kun je veel, maar niet alles. Maar uit een inmiddels enorme stapel onderzoeken blijkt steeds weer hetzelfde: we hebben het hulpaanbod enorm verknipt aangeboden. Dat zit ‘m ook in zaken als de financieringssystematiek en de verantwoordelijkheidstoedeling. Wat we moeten doen is terug naar de eenvoud. Mensen kennen en handelen op grond van wat je hoort en ziet. Als er steun nodig is, dan het liefst één kind of één gezin en één plan. Het grootste gedeelte van de jeugd, ouders en scholen heeft geen steun nodig om problemen op te lossen. Daar is hooguit uitdaging nodig om talent opgediept te krijgen.
De kinderen met wie het echt niet goed gaat, is twee, drie procent. Landelijk en in Den Bosch. Daar wordt dan over gezegd: ‘Ja, da’s héél ingewikkeld… want jaaah…’
En dan denk ik: nee! Dat is niet ingewikkeld. In Den Bosch gaat het dan dus om 250 tot 500 kinderen. Dat zijn er nog een heleboel, maar we kunnen hen bij wijze van spreken bij naam kennen.

Proeftuin
Het wijzigen van het systeem is een meerjarig traject. Maar ik wil niet dat we wachten tot 2014 of 2015; ik wil dat we nu die kinderen helpen. We moeten vernieuwen vanaf gisteren. Een van mijn motto’s is: waar je naartoe wilt, daar ga je van uit. Wij hebben nu, samen met de provincie en het voortgezet onderwijs, een proeftuin waarbij we doen alsof dat stelsel al gewijzigd is. Vaak is het zo dat er gezien wordt dat er iets is met een kind, maar nog niet helemaal duidelijk is wat. Het kan dan nog maanden duren voordat daar iets uitkomt. Wij hebben gezegd: er moet binnen enkele dagen steun zijn. In samenspraak met de ouders. Dat moet het onderwijs echt leren; dat zit vaak nog erg in zijn eigen wereld. Maar een kind is méér dan alleen een leerling binnen de school. Soms liggen de problemen ook thuis. Uit onze experimenten blijkt dat het mogelijk is binnen enkele dagen steun te regelen. Dat kan bijvoorbeeld een jeugdpsychiater zijn, of in een extreem geval, uithuisplaatsing. Dat was bij een van de zeventig gevallen die we op deze manier hebben aangepakt.
De juiste steun op de juiste tijd en plek blijkt dus te kunnen. Dat dat eerder niet altijd het geval was, komt niet zozeer door een gebrek aan goede bedoelingen. Professionals handelen vaak naar hun eigen protocol en financieringssystematiek. Ze zitten vaak op het spoor van ‘ik doe mijn werk goed’. Maar interessanter is de vraag of ze het goede werk doen.

Veel organisaties hebben hun eigen certificeringen. Professionalisering is heel mooi, maar het echte certificaat zou je naar mijn mening moeten krijgen als je binnen een paar dagen levert wat dat kind helpt. En als dat niet op het vlak van jouw deskundigheid ligt, moet je het niet loslaten, maar zorgen dat je vindt wat wel nodig is. Dus als je een ergotherapeut bent en een kind onder handen hebt en denkt: deze blauwe plekken komen echt niet door tegen een deur aanlopen… je daar ook iets doet. Als je alleen door de bril van je eigen deskundigheid kijkt, zie je wel iets, maar je moet het ook aandurven om te kijken naar de context waarbinnen er iets aan de hand is.

De zorgcoördinator, de intern begeleider, de schoolmaatschappelijk werker en de leerkracht worden met van alles en nog wat over de kling gejaagd en hebben nauwelijks tijd om dat contact met een kind, gezin of andere professional tot stand te brengen. Dat begrijp ik. Er ligt veel op hun schouders.
Wat wij daarom sinds een aantal jaar in Den Bosch doen is zeggen: school is, naast thuis, de ‘centrale vindplek’. Als leerkrachten iets constateren, is de lijn voor wat er nodig is, kort. Dat hoeft allemaal niet in de school aanwezig te zijn. Het is een misverstand dat jeugdzorgers allemaal in de eerste lijn moet gaan zitten. Daar ben ik niet voor. Want dan constateren we nog veel meer problemen, of gaan ze hun eigen werk creëren. Ze moeten komen als het nodig is. Voor sommige scholen is het verstandig om bijvoorbeeld een orthopedagoog dichtbij te hebben, maar voor de meeste scholen geldt dat niet. We moeten vooral het preventieve versterken, want de beste vorm om uitval in het onderwijs te voorkomen is uitdagend onderwijs. Het idee over preventie is vaak: problemen in een vroeg stadium signaleren. Ik vind dat er iets aan vooraf gaat. Want hoe beter het onderwijs – om dat voorbeeld even aan te houden – is toegesneden op talenten van kinderen, hoe minder er een schil van zorg omheen nodig zal zijn.

Er is nogal eens de neiging om mensen te ‘behandelen’, op basis van een tekort. Dan krijg je een pil en word je gezond, of je krijgt een therapie en word je beter. Dat kan allemaal en blijft best nodig, maar ik zou liever zien dat de beperkingen van mensen niet als eindpunt of probleem worden gezien, maar als vertrekpunt. Oftewel: wil je het leven overnemen van mensen, of wil je zorgen dat ze zo veel mogelijk gebruik kunnen maken van hun eigen mogelijkheden?
Dan kom je bijvoorbeeld uit bij de licht verstandelijk gehandicapten, de LVG’er, in vaktermen. Aan een aantal van die jongeren zitten we met z’n allen flink te trekken, want we vinden dat die een startkwalificatie moeten halen, naar school moeten… Maar als jij een LVG’er met een IQ van 70 wil brengen tot een startkwalificatie, ben je heel erg fout bezig. Want dat gaat niet lukken. Het praktijkonderwijs, waar kinderen met een dergelijk IQ naartoe kunnen, heeft iets heel moois gedaan, namelijk kijken of deze leerlingen hun rijbewijs zouden kunnen halen. Dat is razend interessant. Voorheen dacht men dat dat nooit zou lukken. Want deze kinderen kunnen niet goed lezen en schrijven en de borden niet zien. Dat blijkt niet waar; je moet ze een beetje helpen in hun aanpak. En dat is niet alleen trainen, ook uitgaan van: hoe werkt dat systeem in hun hoofden? Hoe ga je om met onverwachte situaties? Dat is vaak een van de grote problemen. Maar de mogelijkheden zijn veel groter dan aanvankelijk werd gedacht.

Onmacht
De Bende van Bart is een club van voornamelijk wethouders, die samen nadenken over jeugdzorg en de ontwikkeling van het CJG. Daar zijn wij een belangrijke schakel in. Ik wilde dat de creativiteit die er bij de lokale overheid zit, gebruikt wordt, én de onmacht. De succesverhalen delen en zeggen: goh, wat ben jij lekker bezig. Maar ook: ik weet het verdomme niet meer. Want dat kan ik hier niet zeggen. Als ik bij de gemeenteraad zit, mag ik niet zeggen: ik ben goed bezig. Want dan ben ik een arrogante wethouder en word ik kapotgeschreven door de krant. Bij de Bende delen we gewoon in wie we zijn. We vertellen elkaar hoe we dingen aanpakken, en waar we tegenaan lopen. Bedenken hoe we bijvoorbeeld Loesje-posters kunnen maken en hoe we met de minister in gesprek gaan; het kan van alles zijn. Het is een inspirerend motortje van lokale kracht.

Onmacht kan er ook zijn bij ouders. Over het algemeen vind ik dat ze onvoldoende worden betrokken bij zaken rondom hun kind. Je ziet dat bij veel professionals het idee leeft dat deskundigheid betekent dat zij vertellen hoe het moet. Terwijl ze ook een beroep op die ouders kunnen doen, van ‘Goh, ik zie dit, herkennen jullie dat? Hoe gaan jullie daar thuis mee om?’ Wij problematiseren vaak de mensen waar iets mee is, maar het is ook wel eens nodig de professionele inzet te problematiseren… De institutionalisering van professionals is grenzeloos. Daar heb ik me op verkeken. Ik heb tien jaar lang in van alles en nog wat geïnvesteerd, en ik kom nu tot de ontdekking dat dat gewoon gestapeld is. Dus dat er zeven losse professionals rond een persoon lopen, en ze dat van elkaar niet weten… De vraag is hoe je dat aanstuurt. Het moet niet zijn: ik ben de baas en jij moet doen wat ik zeg. Daar geloof ik niet zo in. Je moet proberen gezaghebbend voorwaarden te creëren waardoor het beter werkt. En niet alleen probleemgeoriënteerd. Want dat is de valkuil.
De CJG’s zouden daarin een regiefunctie moeten hebben. Het CJG is voor mij eigenlijk niks anders dan de poule van professionals die rondom kinderen en gezinnen werkzaam zijn. Dus het is niet een hok waar je naartoe kan, en zeggen: ik heb een afspraak om vijf over negen. Nee. Dat zijn multidisciplinaire teams op wijkniveau, die soms heel veel met elkaar hebben en soms heel weinig. Maar die elkaar, als het nodig is, wel weten te vinden.

De eerste lijn, de logopedisten, de ergotherapeuten… die staat natuurlijk onder druk. Met de huidige bezuinigingen worden veel zaken al snel als ‘luxe’ gezien. Onzin natuurlijk. De deskundigheid is misschien gericht op een deelprobleem, maar kan uitstekend bijdragen aan het functioneren van het geheel.”

======================================================================================================

Bart Eigeman is sinds 2001 wethouder voor de gemeente ’s-Hertogenbosch. Vanaf zijn derde periode (sinds april 2010) is hij wethouder Talentontwikkeling en Duurzaamheid. Zijn portefeuille bestaat uit Jeugd en onderwijs en aansluiting op de arbeidsmarkt, Milieu, Openbare ruimte, Water en Groen, en Coördinatie schone en veilige wijken.

Eigeman heeft ook zitting in de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. De VNG is de belangenbehartiger van alle gemeenten in Nederland bij de provinciale overheden, de Tweede Kamer en het kabinet. Eigeman was hier eerder voorzitter van de commissie Onderwijs, Zorg en Welzijn. Onder meer vanuit deze positie was hij landelijk betrokken bij de ontwikkeling om in elke gemeente een Centrum Jeugd en Gezondheid (CJG) te realiseren. Daarnaast heeft hij ‘De Bende van Bart’ opgericht; een netwerk van bestuurders die zich inzetten voor de ontwikkeling van de CJG’s.

De VNG-commissie Onderwijs, Zorg en Welzijn is inmiddels gesplitst en Eigeman is nu vice-voorzitter van de commissie Onderwijs, Sport en Cultuur en vice-voorzitter van de subcommissie Decentralisatie Jeugdzorg. Deze laatste commissie houdt zich vooral bezig met de ‘Transitie Jeugdzorg’: de ambitie om de jeugdzorg te integreren tot één stelsel voor hulp aan jeugdigen en gezinnen. De verantwoordelijkheid van de Jeugdzorg gaat van de provincies over naar de gemeenten, en zij krijgen er per 2015 de regie over.
Eind deze maand (februari 2012) stopt Eigeman als wethouder. Op zijn website zegt hij nog niet te weten wat hij hierna zal gaan doen. “Tot vandaag heb ik me iedere dag opnieuw helemaal gegeven in dit werk. Elf jaar lang heb ik topsport bedreven. Ik heb even de tijd nodig daarvan los te komen voor ik me in een nieuwe uitdaging stort. Ik blijf wel aan de slag met ‘mensen uitdagen, inspireren en verbinden’ om het positieve uit zichzelf en hun omgeving te halen.”

GroenLinks en de GroenLinkswethouder willen ruimte voor jongeren. Voor de Bossche skaters bijvoorbeeld. De laatste jaren konden die terecht in een hal aan de Ertveldweg. Een tijdelijke oplossing, de hal is veel te klein. Van plannen voor nieuwbouw kwam helaas niets, daarom moesten de skaters op zoek naar een andere plek. Die vonden zij aan de Buitendijk, op de Kop van het Zand. Deze week ging de gemeenteraad akkoord met een eenmalig investeringsbedrag, zodat verhuizing en verbouwing mogelijk zijn.

Ooit organiseerde GroenLinksfractievoorzitter Evelien van Onck een openbare skateles voor gemeenteraadsleden midden in de stad. Binnenkort hebben jong en oud in een nieuw skatepark alle ruimte om hun sport goed te beoefenen.

Volgende maand draagt Bart Eigeman het wethouderschap over aan een opvolger. In de raadsvergadering van 24 januari liet hij dit weten. “Ik ben met hart en ziel verbonden aan mensen en de gemeente ’s-Hertogenbosch, maar het is nu tijd om mijzelf te leren kennen in een andere werkkring. Bovendien is het goed ruimte te maken voor een opvolger nu de regeerperiode van dit college nog niet op de helft is.” De fractie van GroenLinks maakt op korte termijn de voordracht van de opvolger van Bart bekend.

Bart weet nog niet wat hij na 28 februari gaat doen. “Tot vandaag heb ik me iedere dag opnieuw helemaal gegeven in dit werk. Elf jaarlang heb ik topsport bedreven, Ik heb even de tijd nodig daarvan los te komen voor ik me in een nieuwe uitdaging stort. Ik blijf wel aan de slag met `mensen uitdagen, inspireren en verbinden’ om het positieve uit zichzelf en hun omgeving te halen.”

Bart kijkt heel positief terug. “Ik ben dankbaar voor het vertrouwen van kiezers én het vertrouwen wat ik van de mensen kreeg die geen GroenLinks stemden. Ik heb de mensen in de stad graag vertegenwoordigd. Met velen uit de stad heb ik de afgelopen jaren mogen samenwerken.

En ik ben optimistisch gestemd: er zijn heel veel mensen die – vaak vrijwillig – zich inzetten om hun leven en dat van anderen een beetje mooier te maken. Er zijn heel veel bedrijven en instellingen die zich inspannen voor onze stad. Politiek hoeft je niet aan politici alleen over te laten. De kunst voor de politici is, de kracht in de samenleving tot bloei te laten komen. En daar blijf ik een bijdrage aan leveren, de komende jaren vanuit een ander gezichtspunt dan de politiek.”

Jarenlang konden jongeren terecht in “De Mix” aan de de Kooikersweg. Na de sloop van dit jongerencentrum besloot de gemeenteraad dat er in Den Bosch West een nieuwe plek voor jongeren moet komen. De gemeente kocht daarvoor het pand van de Sterrenheuvel, vroeger een restaurant, vlak naast woonzorgcentrum De Taling.

De bewoners van De Taling vreesden overlast van jongeren en maakten bezwaar. Gelukkig kwamen er en aantal goede afspraken na gezamenlijk overleg met de bewonersraad van de Taling, de wijkraad, stichting Divers, de politie, bewoners van de Rijzertflat en jongeren. En nu kan het nieuwe jongerencentrum eind juni volgend jaar na de verbouwing open.

8 december 2011

De GroenLinks ledenvergadering is druk bezocht in buurthuis Boschveld. Fractie en werkgroepen en wethouder doen verslag. Bart Eigeman vertelt dat je soms jaren in onzichtbaarheid aan iets werkt: zoals nu aan de transities jeugd en passend onderwijs in relatie tot Werken naar Vermogen en de AWBZ. Werken aan de lange termijn levert ook veel op: niet voor niets is onze gemeente Fietsstad 2011 geworden!! Wat ook zichtbaar wordt, is de aanpak Schone en Veilige wijken. Door heel direct contact met bewoners wordt betrokkenheid gestimuleerd met de mogelijk hele concrete verbetering in straat en buurt te realiseren.

GroenLinksraadslid Peter van Doremalen houdt een prikkelende column over de mogelijke komst van een puthuis op de Markt. Onderzoek wijst uit dat, op schilderijen van Jeroen Bosch “door dikdoeners Jheronymus genoemd” is te zien, dat het puthuis een plek was om ongezien de liefde te bedrijven….